Kutup Yıldızı Metrik: Ürün Yönetiminde Kaybolanlara Gökbilimsel Bir Rehber

“Ölçemediğin şeyi yönetemezsin.” – Peter Drucker

“Her şeyi ölçersen, hiçbir şeyi yönetemezsin.”– Gökhan Avcı

Veriyle çalışmak güzeldir. Ama veriyle yaşamak, veriyle övünmek, veriyle dövünmek bazen insanı kendi ürününden uzaklaştırır. Çünkü ölçüm sayısı arttıkça, yön duygusu azalabilir. Tüm KPI’lar takip edilir, dashboard’lar dolup taşar, Slack’te haftalık raporlar uçuşur ama yine de ürün nereye gidiyor, kimse net bilemez.

Hatta itiraf edeyim: Son zamanlarda bir ürün yöneticisinin Slack’inde ortalama 42 tane KPI görüyorum. – MAU, DAU, WAU – CAC, CLV, Churn – Bounce rate, Rage click, Sad emoji count Hepsi bir dashboard’da, üstüne de Notion’da roadmap yapıştırılmış. Sanki "veriyi seviyorum" demek, "yönümü biliyorum" demekmiş gibi...

İşte bu metrik kalabalığının ortasında, ürün ekiplerinin yön duygusunu yeniden kazandıracak bir gökyüzü metaforu doğdu: North Star Metric. Yani Türkçesiyle: Kutup Yıldızı Metrik.

Bu Kavram Nereden Çıktı?

“North Star Metric” ifadesi ilk kez 2016 civarında, büyüme odaklı düşünceyi ürün yönetimi süreçlerine entegre etmeye çalışan uzmanlar tarafından kullanılmaya başlandı. Özellikle @Sean Ellis (growth hacking kavramının yaratıcısı) ve @Gibson Biddle (Netflix’in eski VP of Product’ı) bu yaklaşımın erken sözcülerindendi.

Ancak kavramı sistematik bir çerçeveye oturtan ve endüstriye uyarlayan kuruluş, Amplitude oldu. 2017'de tanımladıkları “North Star Framework”, ürün ekiplerinin metrik kaosundan çıkıp tek bir yön gösterici metrik etrafında organize olmalarını sağlayan bir yapı sundu. 2019’da yayınladıkları North Star Playbook, bu yaklaşımı globalde birçok teknoloji şirketinin iç süreçlerine taşıdı.

Ardındaki ana problem şuydu: Ürün ekipleri çok sayıda metrik izliyor, ama bu metriklerin hangisinin gerçek büyümeyi temsil ettiğini bilmiyordu. Özellikle freemium tabanlı SaaS şirketlerinde, veriyle dolu ama yönsüz yolculuklar ürünü raydan çıkarıyordu.

Neden Bu Yazı?

Çünkü Türkiye’de ürün yöneticiliği gelişiyor, evet. Ama birçok ekip hâlâ ürün stratejisini “daha çok metrikle izlemeyi” strateji sanıyor. Oysa strateji, seçmek demektir. Ve bu yazı, sana ve senin gibi profesyonellere “neye göre seçeceğiz?” sorusuna dürüst ve uygulanabilir bir cevap vermek için yazıldı.

North Star Metric Nedir?

North Star Metric (NSM), bir ürünün uzun vadeli başarısını tek bir davranışsal metrik üzerinden tanımlama çabasıdır. Bu metrik, ürünün kullanıcıya sağladığı değeri yansıtırken, şirketin büyümesine de doğrudan hizmet eder.

Yani bu bir "hangi buton kaç kere tıklandı" meselesi değil. Bu, "kullanıcı bu ürünle ne kadar anlamlı etkileşim kuruyor" meselesidir.

Peki Gerçekten Ne İşe Yarar?

1. Stratejik Odak Yaratır

Yolculuk nereye? Ürünün görevi ne? Hangi özelliği neden geliştiriyoruz? Bunların cevabı için ekip, haftada bir kafayı kaşımak zorunda kalmaz. Kutup Yıldızı yukarıda, sadece ona bakmaları yeter.

2. Takım İçi Hizalama Sağlar

Farklı disiplinlerin (ürün, tasarım, mühendislik, satış, müşteri deneyimi) ortak bir hedef doğrultusunda hizalanmasını sağlar. Artık herkes kendi metrik dosyasını değil, tek bir yönü konuşur.

3. Takip Edilebilir ve Optimize Edilebilir Bir Yol Haritası Sunar

Ölçmek için değil, iyileştirmek için veri üreten bir ürün yönetim anlayışına geçiş yaparsın. O yüzden NSM sadece bir ölçüm değil, aynı zamanda bir aksiyon çerçevesidir.

Nasıl Seçilir?

Bir NSM seçerken şu 5 kritik soruya evet cevabı verebiliyor olmalısınız:

1. Bu metrik, kullanıcıya sağladığımız değeri yansıtıyor mu?

2. Bu metrik tekrarlanabilir mi?

3. Bu metrik büyümeye gerçekten katkı sağlıyor mu?

4. Bu metrik ekipler tarafından etkilenebilir mi?

5. Bu metrik basitçe anlatılabilir mi?

Güzel Örnekler

Spotify : Haftalık dinlenen müzik dakikası. Sadakat ve içerik değeri aynı anda ölçülür.

Duolingo : Günlük tamamlanan ders sayısı. Hem alışkanlık hem öğrenme ölçülür

Airbnb : Kullanıcı başına rezervasyon süresi. Keşif motivasyonu ve derin katılım

Slack : Takımlarda haftalık gönderilen mesaj. Gerçek kullanım yoğunluğunu yansıtır 

Medium :Okunan yazı süresi. Yüzeysel trafik değil, içerik tüketimi

Kötü Örnekler (NSM Olmaması Gerekenler)

– Uygulama indirme sayısı – A/B testi sayısı – Satış geliri – Özellik sayısı – Roadmap üzerindeki task tamamlama yüzdesi

Bunlar ölçülebilir olabilir ama davranışsal değildir. Ürünün gerçek değerini anlatmaz, yalnızca yüzeyde gezinir.

Pratikte Uygulamak İçin Mini Atölye

1. Kullanıcının yaşadığı en büyük değeri tanımlayın

2. Bu değeri yansıtan davranışı bulun

3. Bu davranışın zaman içinde tekrarlandığından emin olun

4. Bu davranışı sayısallaştırın

5. Takımın bunu optimize edebilir olmasına dikkat edin

6. Ölçmeye başlayın ve her sprintte bu metriği göz önünde tutun

Sık Düşülen Tuzaklar

– Metrik fetişizmi: Herkesin tek bir sayıya tapması, bağlamdan koparabilir 

– Zaman içinde değişmeyen NSM’ler: Ürün pivot eder, kullanıcı profili değişir ama NSM hâlâ aynı kalır 

– Korelasyon yanılsaması: Metrik artıyor ama aslında sebep senin yaptığın değil, dışsal bir etken (örneğin pandemi)

Ve Son Söz

Kutup Yıldızı Metrik bir KPI değildir. O, bir yolculuk aracıdır. Verinin çölünde susuz kalan ürün yöneticisine, gökyüzünü gösteren bir metafordur.

Pusulasını şaşırmış roadmap’lerin, gündemle boğuşan toplantıların, “yine ne istiyor bu kullanıcılar?” krizlerinin üstüne doğan bir yön fikri.

Bu metrikle her şey çözülmez. Ama en azından herkes aynı yöne bakmaya başlar.

Ve bu bile başlı başına bir ürün stratejisidir.